Ngọc Anh – Helene (27), đã từng có một sự nghiệp đầy hứa hẹn, nhưng vì tính cách phiêu lưu với nhiều mục tiêu cuộc sống, nên cô ấy đã chuyển đến Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất – thành phố Dubai để sống. Hiện tại cô ấy đang làm việc trong một lĩnh vực mà mấy năm trước còn không hề tồn tại – marketing influencer. Tôi đã dõi theo con đường mà cô ấy tự đặt ra từ lâu rồi, nhưng mãi đến đầu tháng 11, chúng tôi mới có cơ hội gặp nhau trong một chuyến đi cuối tuần đến Dubai. Chúng tôi đã nói chuyện về cuộc sống của một cô gái Việt Nam ở nước Ả Rập, về marketing và sự nghiệp thành công của cô ấy.

Bạn hãy chia sẻ về bản thân mình đi. Bạn đã khởi đầu như thế nào?
Tôi sinh ra ở Hà Nội – Việt Nam. Khi tôi khoảng bảy tuổi, chúng tôi chuyển đến miền Bắc của nước Séc. Lên tuổi mười bốn, tôi chuyển đến Praha ở một mình. Lúc đầu bố mẹ tôi không đồng ý, nhưng vì tôi có người thân ở đó nên cuối cùng họ cũng tán thành.

Tôi từng học trường trung học chuyên Séc-Anh, để tôi có thể sử dụng Tiếng Anh linh hoạt hữu ích hơn. Tôi luôn biết rằng, tôi muốn chuyển đến một nơi khác để sống, vậy nên tôi lên kế hoạch  “bỏ trốn” của bản thân. Tôi nhận thức được là trước hết tôi phải lên Praha đã, rồi mới đi tiếp được. Hồi đó, tôi có tham vọng nghệ thuật và từ năm mười lăm tuổi tôi đã đi chụp ảnh. Tôi tự học cách chỉnh sửa ảnh và làm những bức ảnh ghép.

Khi tôi đang học cấp ba, thỉnh thoảng tôi đi quay quảng cáo. Từ số tiền tôi kiếm được, tôi đã tự mua máy ảnh phản xạ, để có thể thúc đẩy tham vọng của bản thân. Tôi bắt đầu chụp ảnh quảng cáo, biên tập thời trang. Và cứ như thế sở thích trở thành công việc được trả lương. Cùng thời điểm đó, lúc còn học trường cấp ba tôi bắt đầu làm thợ chỉnh sửa ảnh và cũng kiếm được một số tiền khá khá.

Sau đó tôi bắt đầu làm việc ở Ateliér Fotografie (ghi chú Studio mang tên Ảnh) do thầy Baňek giảng dạy ở UJEP (ghi chú Trường đại học của Jan Evangelista Purkyně) ở Ústí và đồng thời tôi vẫn lập kế hoạch bỏ trốn. Khi đang học năm đầu tiên tôi bắt đầu làm việc trong hậu trường sản xuất phim về các sản phẩm bán trên trang Slevomat. Công việc đó trở thành công việc toàn thời gian, và cùng thời điểm đó tôi vào công ty ”casting” (tạm dịch công ty tuyển chọn) làm việc. Thầy cảm thấy Baňka không vui, vì lúc nào tôi cũng ngồi trên máy tính và làm việc, nhưng lúc đó tôi cần tiết kiệm tiền để đi tiếp.

Khoan đã, tại sao lại bạn lại muốn bỏ trốn từ nước Séc?
Vì ở đó tôi không cảm thấy thoải mái. Tôi rất biết ơn vì được lớn lên ở đấy, nhưng phong cách sống của tôi luôn thôi thúc tôi đến những thành phố lớn.

Tôi đã rất sợ rằng mình sẽ không tìm được công việc ở đây. Hồi ở Séc, tôi làm việc rất nhiều, nhưng tôi cảm thấy việc người ta đánh giá năng lực của tôi không đáng (đủ) so với những gì tôi bỏ ra. Tôi từng có ba công việc, một phần cũng là để có thể hỗ trợ gia đình về mặt tài chính. Tôi cứ như vậy hai năm và trong lúc đó tôi lập kế hoạch lên đường đi sang nước ngoài. Nhân cơ hội trường tôi tổ chức cho sinh viên sang nước ngoài học, tôi đã đăng ký đi sang Đức. Theo kế hoạch, đó là trạm trung chuyển trên con đường của tôi. Tôi nhận được học bổng ở Düsseldorf và theo học ngành thiết kế sản phẩm và đồ trang sức. Khi tôi sang Đức, tôi không quen biết ai. Mà ở bên Séc tôi cũng có một ít danh tiếng rồi, ví dụ như ở độ tuổi hai mươi tôi đã làm biển quảng cáo cho Nhà Hát Quốc Gia.

Tôi nghĩ rằng, tôi sẽ vào một studio nào đó làm việc, nhưng tôi không tìm được nơi nào nhận tôi vào làm, vì tôi là sinh viên và còn không biết tiếng Đức nữa. Cuối cùng tôi bắt đầu làm việc ở quán ăn của một người quen, tôi làm thợ thái rau. Tôi tự nhủ bản thân rằng công việc cải thiện con người. Vào những ngày cuối tuần tôi đi thái rau, để giữ được tiêu chuẩn của bản thân. Sau đó tôi bắt đầu đi làm bồi bàn. Kèm theo đó tôi đi học, và tôi từng thắng một giải thưởng về thiết kế đồ trang sức, thỉnh thoảng tôi dạy những người khuyết tật cách thiết kế.

Tôi biết rằng, ở nước Đức này, tôi sẽ không phát triển được. Tôi bắt đầu tìm công việc thực tập ở nước ngoài. Tôi lên kế hoạch về chuyến đi tiếp này trong vòng sáu tháng, cố gắng tiết kiệm tiền và rồi tôi đăng ký đi sang hai nước Singapore và Dubai.

Trong thời gian đó, tôi đã kết bạn được với một bạn Việt Nam lớn lên ở Slovakia và cô ấy cũng chuyển đến Dubai để thực tập. Cô ấy đã truyền cảm hứng cho tôi, dù chúng tôi chỉ nói chuyện với nhau có năm phút.

Cuối cùng tôi được nhận vào thực tập tại công ty thời trang ở Dubai về lĩnh vực Visual Communication and Marketing (tạm dịch Truyền thông thị giác và marketing). Tôi chuyển đến đó ở và tôi chăm sóc và quản lí các thương hiệu cao cấp. Nhờ có kinh nghiệm làm việc ở Slevomat nên công việc của tôi không gặp vấn đề gì. Từ lúc đó, cuộc sống của tôi thay đổi hoàn toàn.

Sau kì thực tập tôi quay lại Đức để học nốt. Tôi đã nghĩ, liệu tôi có điên không. Tôi nên sống một cuộc sống ổn định hay tôi nên mạo hiểm và chuyển đến Dubai, mặc dù tôi chưa có công việc gì?

Instagram @nhelene91

Cuối cùng tôi quyết định có một cuộc sống năng động hơn…
Vâng, tôi tìm được ở Dubai một cô bạn thân. Biết được có người ủng hộ đã giúp tôi rất nhiều. Thời gian đầu tôi tìm việc trên LinkedIn, tôi đi từ buổi phỏng vấn này sang buổi phỏng vấn khác ,mà không biết chắc là mình có được chọn hay không. Những ngày đầu tiên tôi ở nhà một cô bạn của tôi. Tôi rất may mắn khi sau mười ngày tôi được nhận vào làm quản lý nội dung cho một công ty, và một thời gian sau chuyển chức vụ sang làm quản lý dự án và influencers (tạm dịch là những người có sức ảnh hưởng).

Trước khi chúng ta chuyển sang nói về công việc, bạn có cả hai quốc tịch, Séc và Việt Nam. Bạn cảm thấy mình là người Séc hơn hay là người Việt Nam hơn?
Tôi không biết nữa. Về mặt địa lý tôi thấy hơi bối rối. Đôi khi tôi tự thấy bản thân mình bị séc hoá và tây hoá, nhưng rồi tôi thấy có một số thứ không phù hợp với tôi. Và tôi cũng thích phong cách Việt Nam, mặc dù thỉnh thoảng thấy khó chịu với cái kiểu “lắm chuyện”, người Việt Nam mình rất bảo thủ và đều quen biết lẫn nhau. Người Việt Nam ở bên Đức lại khác, ở bên Mỹ còn khác hơn nữa. Người Việt ở Séc không được hoà nhập với xã hội  cho lắm, và đã chững lại. Ngay cả ở Viêt Nam, họ cũng đang hiện đại hơn.

Được rồi, vậy cuộc sống của một cô gái Việt Nam lớn lên ở Cộng Hoà Séc và hiện đang sinh sống trên đất Ả Rập như thế nào?
Cuộc sống của tôi ở đây đang rất tốt. Khi tôi mới đến, tôi cứ nghĩ rằng tôi sẽ phải mặc quần áo che kín người và với thân phận là con gái thì sẽ gặp nhiều khó khăn hơn. Nhưng cuối cùng thì tôi đã bị sốc văn hoá về độ cởi mở và điên cuồng nơi đây. Dubai là thành phố tràn đầy năng lượng, đa phần là dành cho người trẻ tuổi. Chúng tôi ở đây, ai cũng khoảng ba mươi tuổi. Sang đây nó như là một kỳ nghỉ mát, nhưng đồng thời nó cũng sẽ làm bạn thay đổi, vì bạn sẽ có một cuộc sống rất sung túc. Ở đây, chúng tôi sống như ở trong một bong bóng. Tôi hay đi nghỉ mát ở ngoài nước, những nơi xa khác, để tôi nhận thức được thực tế và không bay bổng. Mọi người đến đây để làm việc và sau đó rời đi. Ở đây họ kiếm được một số tiền rất lớn, ở đâu cũng có nhiều cơ hội để tận hưởng cuộc sống. Nhưng bạn phải thật sự giỏi, vì môi trường làm việc ở đây rất khắc nghiệt. Có thể có đến 2000 người ứng tuyển vào các vị trí cao, thời gian thử việc là sáu tháng. Hàng ngày bạn phải chứng minh bạn xứng đáng với vị trí đó. Cuộc sống nơi đây rất đẹp và sang, nhưng bạn phải làm việc rất nhiều để có được cuộc sống ấy.

Có 13% cư dân địa phương sống ở Dubai. Phần trăm người Châu Á ở đây khá cao, nhưng họ lại làm những công việc thấp kém. Xã hội ở đây rất quan trọng việc bạn có hộ chiếu gì. Ví dụ như những người đến từ Na Uy nhận được lương cao hơn người Ấn Độ. Vì thế, đi đâu ai cũng hỏi bạn, bạn đến từ đâu và sinh sống ở đâu. Con người ở đây đều bị phân loại. Tôi không thích việc này lắm.

Con người ở nơi đây đa quốc gia và đa văn hoá, ai cũng lớn lên một cách khác nhau, bạn đi ra ngoài rất nhiều và gặp gỡ nhiều người. Ở đây có những người giỏi nhất, những người đã đạt được thành công nhất định trong cuộc sống. Mỗi ngày bạn gặp rất nhiều người mới, nhưng không phải với ai cũng sẽ hợp với bạn.

Tìm bạn ở đây có khó không? Bạn và các bạn đồng nghiệp có nói chuyện với nhau về cuộc sống riêng tư không?
Cũng tuỳ vào từng cá nhân. Dựa vào văn hoá của mỗi công ty và cá nhân lại khác nhau. Bạn sẽ gặp khó khăn để tìm được những người thân thiết và hiểu mình. Ai cũng có cuộc sống riêng, ở những nơi khác nhau. Những người bạn mà tôi làm quen từ bốn năm trước giờ đã chuyển đi rồi. Nó khá là khó để có được một quan hệ nghiêm túc. Mọi người ở đây dùng Tinder rất nhiều, nhưng lại không muốn ràng buộc mình. Chúng tôi biết được rằng, việc chúng tôi ở trên đất nước này cũng chỉ là tạm thời thôi. Tôi cũng có bạn ở đây, nhưng tôi chưa biết, tôi có nên ở lại hay không. Mọi người đều tập trung vào bản thân của mình, bạn có thể gặp rất nhiều bạn nữ làm việc ở những vị trí cao. Đó là những người có bản lĩnh tự sang nước Ả Rập này để sống. Vì vậy bạn phải thật mạnh mẽ và kiên cường. Nơi đây là một sự pha trộn văn hoá của cả thế giới, mọi người đều rất cứng rắn. Đôi lúc tôi thấy khá áp lực, nhưng để có được lối sống này thì nó cũng rất xứng đáng.

Ở Dubai bạn có hay gặp người Việt Nam hay người Séc không?
Ở đây gần như không có người Việt Nam nào, chỉ duy nhất có một lần tôi gặp được một chị tiếp viên người Việt Nam trên máy bay. Người Séc sống ở đây cũng ít, nhưng có rất nhiều người sang đây đi nghỉ mát. Mặt khác, Dubai là thành phố rất mở về du lịch, bây giờ có nhiều chuyến bay thẳng. Hồi xưa tôi thấy Dubai  được gắn mác là thành phố của sự bóng bảy và các chuyến đi tuần trăng mật. Khi tôi nhìn thấy Dubai trên ảnh mười năm về trước, tôi không nghĩ thành phố này là có thật. Với sự phát triển của du lịch nên mọi người bắt đầu hợp tác với những người có sức ảnh hưởng đến từ khắp nơi trên thế giới.

Tôi sẽ tiếp lời của bạn. Làm một người influencer marketing ở một đất nước rộng lớn như Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất thế nào?
Nói chung thì đây vẫn là một lĩnh vực mới đang phát triển. Tôi bắt đầu một năm rưỡi trước. Bây giờ ngành này đang ở một vị trí hoàn toàn khác biệt. Ở Tiểu Vương Quốc đây và các nước Ả Rập nói chung, các hãng nước ngoài tập trung vào các influencer khá nhiều. Vì đó là ngành mới nổi và là ngành công nghiệp kỹ thuật số nên ai cũng muốn thử. Ở đây công nghệ đang rất được ưa chuộng. Thị trường ở các nước Ả Rập khác hoàn toàn so với Châu Mỹ hay Châu Âu. Mọi người ở đây có nhu cầu hợp tác rất cao.

Một trong những khách hàng lớn nhất của tôi là P&G, sau đó là Samsung, Fujifilm và Clarins. Các hãng ở đây sẵn sàng bỏ ra một số tiền lớn để có người hợp tác với họ, vì ở đây người ta cũng ra giá cao. Ở Châu Âu có các influencer trên Youtube hoặc những người có nội dung Instagram chất lượng. Về mặt sáng tạo trong nội dung trên Instagram ở đây có phần kém hơn. Ví dụ như nước Ả Rập Xe Út lại là một câu chuyện khác. Mọi người ưa chuộng nội dung hài hước, hình thức và thương hiệu – bạn phải đẹp và được công nhận. Nhưng influencer marketing đang rất thịnh hành và trên đà phát triển. Bạn cũng  phải đào tạo khách hàng của bạn, vì họ cũng không biết ngành này hoạt động như thế nào. Vì vậy, đặc thù công việc không chỉ là chiến lược, sự chọn lựa các bạn gái hay quản lý ngân sách.

Bạn có làm tốt công việc của mình không?
Tôi quản lý các influencer lớn có trên 1 triệu người theo dõi trở lên nên khá là mệt. Ở Châu Âu người ta chuyên nghiệp hơn. Ở đây bạn phải dẫn dắt từng bước một và nhiều thứ phức tạp hơn. Influencer marketing ở đây được thịnh hành đến mức mọi người tổ chức cả casting và trương trình tìm các influencer. Sẽ có khoảng mười lăm người được chọn, mỗi tuần ban giám khảo sẽ giao cho họ một nhiệm vụ, sau đó sẽ chấm điểm nội dung và loại. Tương tự như ở America’s Next Top Model.

Thế có nghĩa là ngành này và phong cách sống này đáp ứng đủ nhu cầu của bạn?
Vâng. Hằng ngày tôi được tiếp xúc với nhiều văn hoá khác nhau, dù đôi khi tôi nó như là một sự hỗn độn. Nhưng tôi rất thích các thành phố lớn có nhiều năng lượng và nhiều người trẻ tuổi. Chúng tôi thúc đẩy động viên lẫn nhau. Nơi đây mê hoặc tôi.

Khi bạn bận như vậy, bạn có thời gian sang Séc hay về Việt Nam không?
Tôi cố gắng về Việt Nam một năm một lần để thăm gia đình, đặc biệt là ông bà của tôi. Thường chúng tôi sẽ về vào tháng mười một, nhưng vì quá nhiều việc, nên tôi không thu xếp về được. Nhưng tôi muốn về vào dịp Tết. May là Dubai nằm khoảng ở giữa hai nước. Về Việt Nam mất có sáu tiếng bay bằng máy bay và sang Séc cũng vậy.

Bạn có lời khuyên của “người trong cuộc” nào không?
Quan trọng nhất là không được sợ bay sang đây. Con gái có thể thoải mái mặc áo hai dây, mặc dù cách mặc quần áo lịch sự tao nhã được chào đón hơn. Khi nào bạn đi từ sân bay bạn cũng phải đi bằng xe taxi, đừng đi Uber, nó đắt hơn đấy. Nói chung đến đây các bạn nên đi bằng taxi, không phải chỗ nào bạn cũng có thể đi bộ tới, có những chỗ không có đường dành cho người đi bộ.

Cuộc phỏng vấn này được tạo ra với sự hợp tác với Emirates. Xin cảm ơn! Những bức ảnh màu và sống động từ chuyến đi Dubai này các bạn có thể tìm thấy trên Instagram của tôi hoặc chị Helene.